“Aç Ayı Oynamaz” – Enerjinin Korunumu Yasası

Aç ayı oynamaz. Bunun bir fizik yasası olduğunu biliyoruz değil mi? Misal bir saat boyunca yüzebilmek istiyorsanız atıyorum 5 tane muz yemeniz lazım. Yoksa yüzemezsiniz, yakıtınız biter. Yakıta ihtiyacımız var. Bedenimiz yiyecek gibi bir tür enerjiyi hareket gibi başka bir enerjiye dönüştüren bir tür makine. O yüzden ayıların aç olmaması gerekiyor.

Arabalar da öyle. Yani elbette kullandığınız otomobilin modeli ve özelliklerine bağlı olarak az çok 100 kilometrede ne kadar yakıt tükettiğinizi bilirsiniz. Diğer bir deyişle benzin ya da motorin kullanarak siz ve sizinle birlikte belirli bir yükü bir yerden başka bir yere taşıyabilirsiniz. Enerjiyi başka tür bir enerjiye dönüştüren bir makine daha.

Arabalar ve biz. Aslında çok benziyoruz. Aynı fizik yasasına uyan iki makine.

Enerjinin Korunumu yasasına.

En basit haliyle enerjiyi baştan yaratamazsınız veya enerjiyi yok edemezsiniz der ...  Devamı

Gerçek Mutluluk Nedir? – Hedonizm ve Eudaimonia

Gerçek mutluluk. Hangi dinden, kültürden, ülkeden veya sosyal sınıftan olursa olsun, her bir insanın özünde arayışta olduğu gizli formül. Aynı şekilde her bir insan için ayrı bir anlamı olan şey. Mutluluk o nedenle karşılaştığımız en soyut, en sübjektif olgulardan biri.

Ancak. Genel çerçevede baktığımızda aslında insanların bu arayışı, mutluluk arayışı iki şekilde gerçekleşiyor. Ki biz de buradan bakacağız.

Kimi için bunun anlamı “anlıktır”. Yani belirli anlarda yaşanan mutluluk ya da iyi hissetme patlamalarından bahsediyoruz. Budur nihai amaç. Kimi içinse çok daha geniş bir anlamı vardır mutluluğun. Daha uzundur. Kimi zaman bir hedef değil kat ettiği yoldur. Arayışın kendisidir.

İşte burası da hedonik ve ödomanik mutluluğun ayrıldığı yerdir. Hedonik ve ödomanik mutluluk mu? Merak etmeyin. Anlatacağım.

Önce hedonizmden bahsedelim. Milattan önce 4. Yüzyıla ...  Devamı

Bedavaysa Ürün Sensin – Bulut Bilişim’i (Cloud Computing) Anlamak

Tarih tekerrürden ibarettir. Gerçekten yaşamın garip yasalarından biri bu. Her alanda görüyoruz bunu. Savaşlar, devrimler, krallar ve genel olarak tarihin yazılı olmayan kuralı. Ancak bilgisayarların gelişiminde bile söz konusu desem? Biraz garip gelebilir belki ama öyle. Genellikle teknolojik gelişmeleri tek yönlü olarak görürüz, geri dönüşü olmayan bir ilerleme.

Bu şekilde son 30-40 yıldır radikal bir değişime tanık olduk bilgisayar dünyasında. Eski bir oda büyüklüğünde, merkezi şekilde çalışan sistemler demode olurken kişisel bilgisayarlar, herkesin kendi işini kendi yaptığı bilgisayarlar inanılmaz yaygınlaştı. Bunun öncesinde, yani kişisel bilgisayarlardan önce, 1980’lerin başlarında örneğin bir şirketin misal satış ya da maaş hesaplamalarını yaptırması gerektiğinde bu şirketler bünyelerinde bu tip dev bilgisayarlar bulunduran başka şirketlere gidip bu işlemleri ...  Devamı

Beynin Sana Yalan Söylüyor! – Önyargılar ve Yanılgılar

Beyniniz size sürekli yalan söylüyor.

Ve siz bunun farkında bile değilsiniz.

Beyin. Her fırsatta konuşuyoruz. İnanılmaz bir makine. Çok çok güçlü bir bilgisayar.

Fakat.

O da mükemmel değil. Limitleri var.

Bu limitleri zorlayıp motoru yakmamak için de bazı savunma mekanizmaları.

Bilgileri basitleştirmek bunlardan birisi.

Ancak bunun da bir bedeli var.

Önyargılar.

Beyninin kendini koruma mekanizmalarından biri.

Daha hızlı kararlar alabilmek için geliştirdiği önyargılar.

Hatıralarınıza bile sirayet etmiş, hatırladıklarınızda, birebir yaşadıklarınızı hatırlarken bile başvurduğumuz bir olgu.

Çünkü dikkat ya da odaklanma limitlerimiz de belli. Dikkat ettiklerimiz ve odaklandıklarımız konusunda seçici olmak zorundayız o nedenle.

Bunun için de çevremizdeki dünyayı, hayatımızdaki insanları, yaşamımızı ve hatta kendimizi bir önyargı gözlüğü ile izliyoruz desek yeridir.

Merak etmeyin. Sizde ...  Devamı

Nükleer Enerjiyi Anlamak – Dost mu Düşman Mı?

Nükleer enerji. 1956 yılında İngiltere’de Calder Hall’da açılan ilk ticari nükleer enerji santralinden bu yana büyük tartışmaları odak noktası, bazı trajedilerin de dolaylı nedeni oldu. Tartışmalar da devam ediyor haliyle. Ancak o zamandan beri bu tartışmaların yanında nükleer enerji ile devasa bir enerji ihtiyacı karşılandı ve karşılanmaya da devam ediliyor. Kimine göre asla vazgeçmememiz gereken ve özellikle iklim değişikliği ile mücadele kapsamında enerjinin büyük kısmının nükleer enerjiden sağlanması hayati önem taşıyor. Kimine göre ise hiç de güvenilir olmayan, aşırı pahalı ve gereksiz bir yatırım.

 Bu tartışmanın herhangi bir yerinde yer almadan önce aslında kimi zaman siyasi kimi zaman da etik bir hal alan bu tartışmaları bir kenara bırakıp her zaman yaptığımız gibi işin tamamen objektif ve bilimsel tarafına bakmakta fayda var. Nükleer enerji nedir, ...  Devamı

Covid-19 Aşısı Sonunda Bulundu Mu? – Pfizer/Biontech

Arkadaşlar güzel haberler gelmeye başladı.

İkinci dalganın kendini iyice hissettirmeye başladığı, pandeminin biteceğine dair ümitlerimizi yitirmeye başladığımız bugünlerde umutlarımız biraz da olsa yeşerdi gibi.

Yani yeşermeli mi yeşermemeli mi bir bakacağız bu videoda ancak olan şu.

9 Kasım 2020 Pazartesi günü Pfizer ile Alman ortağı BioNTech isimli ilaç şirketleri Covid 19’a yönelik aşı çalışmalarının ilk sonuçlarını paylaştı. Ve buna göre geliştirdikleri aşının ilk aşama sonuçlarına dayanarak %90’ın üzerinde etkili olduğunu duyurdular.

Şirketin başkan yardımcısı “Bu tarihi bir an. Daha önce görülmemiş bir şekilde 1 yıl içinde bir aşı ortaya çıkardık.” Gerçekten de öyle. Bu kadar kısa sürede bu aşamaya gelinmiş olması müthiş bir gelişme.

Bu arada BionTech şirketinin kurucuları da Uğur Şahin ve Özlem Türeci isminde Türkiye’den almanyaya göçmüş ...  Devamı

Dark Web: İnternetin Karanlık Yüzü!

Internet. Bugün aldığı hali bundan 30 yıl önce birilerine gösterseniz vereceği tepkiyi bir düşünün. Önceden akla hayale sığmayacak şekilde insanları, kurumları, tüm dünyayı birbirine bağladı. İlk başlarda işin başındakilerin bile sadece askeri ve uluslararası ilişkiler amacı ile kullanacağını düşündüğü internet ile bugün yediğimiz yemeği, evcil hayvanlarımızın yaptığı komiklikleri milyarlarca kişi ile paylaşıyoruz.

Burada da biraz algı problemi karşımıza çıkıyor. Bugün bir nevi “mobil” dünyaya sıkıştırılmış ve sosyal medyadan ibaret olduğu düşünülen internetin asıl gücü, derinliği ve en önemlisi barındırdığı bilgi miktarı gözden kaçırılıyor ve asıl potansiyelini göz ardı ediyoruz. En azından büyük bir çoğunluk açısından.

Şöyle söyleyelim. İnternette erişebileceğiniz bilgilerin çoğundan haberimiz bile yok. Ürünlerden, hizmetlere, ...  Devamı

2779 Yılında İnsanlığın Sonu mu Gelecek?

Uçsuz bucaksız evrende insanlığı düşündüğümüzde. Koskoca bir okyanustaki bir plankton kadar bile yer kaplamıyoruz aslında. Yani kendimiz, türümüz, yaptıklarımız evet, müthiş işler yaptık yapıyoruz fakat, bunu düşünmek belki biraz üzücü gelebilir ama evreni ele aldığımızda, neredeyse hiçbir anlamı yok desek yeridir. Bir de işin şu tarafı var. Yine kozmik takvime baktığımızda daha dün doğduk gibi bir şey. Neredeyse 14 milyar yıllık takvimde yaklaşık 300 bin yıldır buralardayız. Yani evreni 24 saate sığdırsaydık, biz 1 saniyedir varız.

Bir de şu var ki çok da zamanımız yok. Ortalama insan yaşamından bahsetmiyorum. İnsanlığın, insan türünün de bir mucize olmazsa bir gün yok olacağını, kozmik tarihe gömüleceğini biliyoruz.

Aslında bununla ilgili bir tahmin de var. Bir hesaplama.

Profesör J Richard Gott tamamen istatistik ve matematiksel modellerle 1993 yılında ...  Devamı

En Güçlü Teleskop: James Webb Teleskobu ile İlgili Her Şey!

Bundan tam 1 yıl sonra. 31 Ekim 2021’de insanlık bundan 13 milyar yıl kadar öncesine doğru bir yolculuğa çıkacak. Bir zaman makinesinden bahsetmiyoruz şimdilik. Bahsettiğimiz insanlık tarihinde uzay araştırmalarında görülmüş en pahalı projeden. James Webb Teleskobundan bahsediyoruz.

Bu teleskop sayesinde şu anda hala kullandığımız ve bize evrenle ilgili birçok bilgi vermiş olan ancak artık teknolojisi biraz eskimiş olan Hubble Teleskobu ile karşılaştırıldığında en temel görev olarak Büyük Patlamadan kısa bir süre sonra neler olduğunu görebileceğiz.

Bu arada Hubble Teleskobu biraz eskidi derken şöyle söyleyeyim, Hubble bir büyüteçse James Webb Teleskobu bir nevi dijital mikroskoptur. Öyle bir yenilik bizi bekliyor.

Peki bu devrimsel proje sayesinde ne tür inanılmaz gizemleri çözeceğiz ve evrenle ilgili fikirlerimiz nasıl tamamen değişebilir gelin birlikte bakalım.

Biraz fazla ertelenmiş ...  Devamı

Imposter Sendromu Nedir?

Gecenizi gündüzünüze kattınız. Herkes eğlenirken, keyif yaparken siz çalıştınız. Didindiniz. Kendinizi geliştirmek için her gün yeni şeyler öğrenmeye, daha iyi bir insan olmaya çalıştınız. Sonunda hedefinize ulaştınız. Çok iyi bir işe girdiniz ya da o terfiyi aldınız veya herhangi bir başarı olabilir bu. Sonunda oldu. Herkes sizi tebrik ediyor. Çok mutlu olmanız lazım. Ama. Değilsiniz. Bir sorun var.

Tanıdık geliyor mu bu his?

O başarının arkasında verdiğiniz emeği gözünüz görmüyor. O anda kendinize tek bir soru soruyorsunuz. Neden ben? Diğer insanlar da çok iyiydi. Hatta onlar benden iyiler. Neden onlar değil de ben? Bu işi yapabilir miyim gerçekten? Kesin başarısız olacağım. Ben bu başarıyı hak etmiyorum. Şimdi ne yapacağım?

Eğer bu hisler tanıdık geldiyse siz de Impostor Sendromu’na sahip olabilirsiniz. Sahtekarlık ya da Kimlik Hırsızlığı sendromu olarak da bilinir ...  Devamı