Psikolojik Manipülasyon: Gaslighting Nedir?

“Hiç öyle bir şey söylemedim”.

“Bence biraz abartıyorsun.”

“Biraz aşırı hassas davranıyorsun gibi geliyor bana…”

Bu veya benzeri suçlamaları ya da inkarları sık sık duyuyor musunuz?

Hayatınızda sürekli bunları size söyleyen ve sizi kendinizden şüphe duymaya iten birileri mi var?

O halde siz de “gaslighting” adı verilen bir psikolojik manipülasyon, baskı hatta psikolojik şiddetin mağdurlarından olabilirsiniz.

“Gaslighting” ilginç bir kelime ve psikolojik manipülasyon olarak tanımlayabiliriz fakat kökenine bakarsak 1944 yılında yayınlanan Gaslight isimli bir filmden alır ismini. Spoiler vermeden hikayede özetle bir adam karısını aklını kaybettiğine inandırıyor. İzleyebilirsiniz tam olarak anlayabilmek için.

Ancak bu etkiye neredeyse hepimiz maruz kaldık veya kalıyoruz ve kimse güvende değil desek yeridir.

Bunu her türlü şiddete meyilli olanlar, diktatörler, narsistler ya ...  Devamı

Sosyal Anksiyete/Sosyal Fobi Nedir?

SOSYAL ANKSİYETE!

Bazı insanlar için adı bile duyulduğunda bir endişe hali doğuran bir bozukluk.

Özetle başkalarının sizi yargılayabileceği sosyal ortamlardan ya da sahne korkusu da diyebileceğimiz topluluk önünde konuşma gibi eylemlerden kaçınma, bunlardan korkma durumu olarak özetleyebileceğimiz bu durum aslında çok daha derin bir konu ve bu bozukluğa sahip olanlar için hayatı ciddi anlamda cehenneme çevirebilecek bir durum.

Yani hepimizin bu tip stresli durumlarda hafif endişe duyması gibi bir durumdan bahsetmiyoruz. Bu ortamlarda mide bulantısı yaşamaktan, tüm vücudunuzun kontrol edilemez biçimde titremesinden ya da baygınlık hissinden, kimi zaman bayılmaktan bahsediyoruz.

O nedenle isterseniz önce türlerine bakalım, ardından nasıl belirtiler gösteriyor bu tip bozukluğa sahip olanlar onu konuşalım, nedenlerini inceleyelim ve sonunda bu sorunla başa çıkabilmek için kullanılabilecek bazı ...  Devamı

DEPERSONALİZASYON – Kendine Yabancılaşma!

“Bir sabah uyandığımda pencereden dışarı baktığımda gördüğüm çevre aynı çevre değildi. Aynı evde, çocukluğumdan beri yaşadığım evde olduğumdan emindim. Etraftaki evler de aynıydı. İnsanlar da. Ama aynı değillerdi işte. Anlatabiliyor muyum? Nasıl söylesem? Daha cansızlardı. Hayat daha cansızdı. Bir süre sonra geçer diye düşündüm. Ama geçmedi. Saatler. Günler geçti. Her baktığımda hayat, her şey daha sönüktü artık. Sanki bir fanusun içinde yaşıyormuşum gibi. Sanki gözlerimin önünde bir perde var gibi. Her şey daha uzak. Her şey daha yabancı. Doktora gittim. Strestendir. Geçer dedi.

Ama geçmedi. Üstelik ne oldu biliyor musunuz? Artık aynada gördüğüm kişi de ben değildim… Korkunçtu. Ben olduğumu biliyordum. Mantığım bana onun ben olduğunu söylüyordu ama. Nasıl anlatabilirim bunu size? Ben ben değildim işte. Bir yabancıya bakıyordum. Gerçekliğimi kontrol ...  Devamı

Narsisitik Kişilik Bozukluğu Nedir?

Narsist! Sürekli duyduğumuz ya da kullandığımız bir terim. Çoğunlukla hakaret olarak kullanılır. Biraz kendini beğenmiş, üstten konuşan, fazla bencil birini tanımlarken kullanırız genellikle. Peki bu arkadaşınız, eski sevgiliniz ya da eşiniz ya da ailenizden herhangi biri sadece biraz fazla mı kendini beğenmiş ve tüm dünya onun etrafında dönüyormuş gibi mi davranıyor yoksa ciddi bir zihinsel sorunla mı karşı karşıyasınız?

Bunun için bazı noktaları iyi yakalamamız gerekiyor. Çünkü gerçek bir narsist ki burada Narsisistik Kişilik Bozukluğu rahatsızlığı olan bir kişiden bahsediyoruz narsist darken bahsettiğimiz biraz fazla benmerkezci arkadaşınızdan oldukça farklı belirtiler gösteriyor. Kaldı ki bazılarını dışarıdan anlamak o kadar da kolay değil.

Çünkü işin bir de şu tarafı var. Narsist kişiler ne kadar güçlü görünseler ya da öyle görünmek isteseler de aslında ...  Devamı

Neden Korkuyoruz? – Korkunun Bilimi.

Hava karanlık. Evde yalnızsınız. Ev tamamen sessiz. Sadece televizyonun kısık sesi duyuluyor. Ama bir anda içeriden bir kapı hızla çarpıyor.

Aniden daha hızlı nefes alıp vermeye başlıyorsun. Kalp atışların hızlanıyor. Vücudun kasılıyor.

Bir saniye sonra içeride camı açık bıraktığını hatırlıyorsun. Rüzgar çarpmıştır deyip rahatlıyorsun.

Ama o bir saniyede vücudunda yüzlerce farklı olay gerçekleşti. Kısacık sürede vücudun sanki vahşi doğada yırtıcı bir hayvanla karşılaşmış bir insanın vereceği tüm tepkileri verdi. Hemen “Savaş ya da Kaç” moduna girdi tüm biyolojik fonksiyonların. Rüzgarın çarptığı bir kapı yüzünden sadece hem de.

Neydi tüm bu tepki peki? Korku diyoruz. “Çok korktum” diyoruz.

Ama neden korkuyoruz? Korkunca ne oluyor? Tüm bu biyolojik ve psikolojik etkilerin altında neler yatıyor? Nasıl oluyor da oluyor?

  Gelin tüm bu soruların ...  Devamı

İnsan Ne İçin Yaşar? – Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Hayattaki amacımız ne?

Neden yaşıyoruz?

Neden sabahları kalkıyor, okula veya işe gidiyor, günlerimizi, aylarımızı, yıllarımızı harcıyoruz?

Ne için uğraşıyoruz?

Bayağı sıkıntılı sorular değil mi? Özellikle gençliğinde insanın kendine sık sık sorduğu sorular bunlar.

Yaş aldıkça sorular kısık sesle sorulmaya başlanır. Yaşam koşuşturmacası içinde, iş, aile, çocuk derken insanın artık duymaktan bile korktuğu sorular haline gelir.

Ama bana kalırsa her gün sormamız gereken sorular bunlar. Her an aklımızda tutmamız gereken en önemli soru.

Neden?

Herkes gibi bu soruları soran ama bununla da kalmayıp kendince cevaplar arayıp bu cevapları teori haline getirmiş biri var neyse ki.

Abraham Maslow!

Hepimiz için hayatımızı sorgulamamızı sağlayacak basit bir üçgenle bir öz değerlendirme rehberi ortaya çıkarmış bir psikolog.

 ...  Devamı

Beklenti Her Şeydir: PYGMALION ETKİSİ

Herkes için çocuğu bir başkadır değil mi? Yaptığı en ufak hareket çok heyecanlandırır anne babayı. Akranlarından çok daha zeki olduğunu, üstün zekalı olduğunu düşünmeyi çok sever herkes kendi çocuğunun.

Ama gelin size bir hikaye anlatayım.

Sıradışı bir atın hikayesini.

19. yüzyılın sonlarında William Von Osten isimli bir adam sahip olduğu atın üstün zekalı olduğunu, buradan yola çıkarak hayvanların da insanlar gibi öğrenebildiğini iddia ediyordu.

Birkaç hayvanda başarısız olduktan sonra Hans ismini verdiği bir atta başarılı olmuştu.

Clever Hans yani Zeki Hans olarak bilinen bu at kendisine sorulan soruların %90’ına doğru cevap veriyordu.

Sorular da öyle basit sorular değil. Hans toplama, çıkarma, bölme gibi işlemler yapabiliyor. Kendisine o günün saati veya tarihi sorulduğunda ön ayaklarını yere vurarak tam olarak doğru cevapları verebiliyordu.

Üstelik Hans Almanca yazılı ...  Devamı

Seyirci Kalmak ya da Kalmamak – Kitty Genovese Vakası

13 Mart 1964.

Yer New York, Queens.

Kitty Genovese.

28 yaşında genç bir kadın.

Geçe evine dönüyor. Arabasını biraz uzağa bıraktıktan sonra evine doğru yürümeye başlıyor.

Tam bu sırada. Winston Moseley isimli bir adam arkasından yaklaşıyor. Kitty karanlıkta, o zamanlarda bunun iyi bir şey olmadığını anlıyor. Ve koşmaya başlıyor. O hızlandıkça adam da hızlanıyor.

Ve maalesef Kitty haklı çıkıyor.

Adam kadını yakalayıp iki yerinden bıçaklıyor.

Tam bu noktada. Bu binanın karşısında gerçekleşiyor olay.

İlk saldırıdan sonra adam kaçıyor.

Kitty çığlıklar atarak biraz ilerleyip bir binanın girişinde yardım istemeye devam ediyor.

Bu sırada saldırgan 10 dakika kadar sonra geri dönüyor.

Kadına önce tecavüz ediyor, sonra tüm eşyalarını çalıyor ve son olarak kadını tekrar bıçaklayarak olay yerinden uzaklaşıyor.

Kitty orada hayatını kaybediyor.

Tüm bunlar tam yarım saat sürüyor. ...  Devamı

Japon İşi Sosyal Fobi – Taijin Kyofusho

Neden korkuyorsun?

Herkesin korktuğu bir şey var. Sen neden korkuyorsun?

Burada anlık korkulardan değil, insanın hayatı boyunca sürebilen derin korkulardan, fobilerden bahsediyoruz.

Örümcekler mesela, yükseklik, şimşekler, uçak?

Bunlar sadece bazıları. Ama en yaygını ne diye sorarsanız yeni dünya nüfusunun büyük bir kısmını etkileyen derin bir korku var.

Sosyal Anksiyete veya Sosyal Fobi.

Özellikle ABD gibi gelişmiş ülkelerde karşımıza çıkıyor bu tip korkular. Ama bu korkunun kültürel farklılıklar gösterdiği de oluyor.

Japonya bu örneklerden biri.

Genellikle çok utangaç ve çekingen olarak bildiğimiz Japonların kendine has sosyal bir korkusu var.

Adı da: TAIJIN KYOFUSHO!

Kısaca TKS.

Bunun normal sosyal fobiden farkı ne ya da neden Japonlara özgü bir sendromdan bahsediyoruz gelin konuşalım.

Taijin Kyofusho kelime anlamıyla “ilişki kurma korkusudur”.

Tanımında ise “kişinin bedensel olarak ...  Devamı

Şizofreni ve Yaratıcılık Mevzusu – Syd Barrett Vakası

Syd Barrett. Pink Flloyd’un kurucusu. Beyni. Her şeyi.

Rock müzik tarihinin gördüğü en iyi gruplardan biri, saykadelik ve deneysel rock akımının öncüsü olarak kabul edilen bir grup.

Syd belki de Jimi Hendrix ya da grup arkadaşı David Gilmour kadar iyi bir gitarist değildi ya da çok çok iyi bir solist de değildi ama işte birçok otoriteye göre Pink Flloyd’u Pink Floyd yapan ve tarihin en iyileri arasına sokan kendisiydi.

Syd Barrett önce Cambridge Technical College’da Sanat bölümünü bitirir ve ardından Camberwell’de resim bölümünü de bitirir. Sonrasında liseden beri arkadaş olduğu Roger Waters, daha sonradan tanıştığı Rick Wright ve Nick Mason ile birlikte 1965 yılında Pink Floyd’u kurar. Daha sonra David Gilmour da aralarına katılacaktır.

Ve Syd Barrett dönemin en çok ses getiren bu saykadelik rock grubunu kurduğunda sadece 20 yaşındaydı ve The Piper At The Gates of Dawn isimli ilk ...  Devamı