Bebar Bilim · Merak, evrenin en iyi başlangıç noktasıdır.
Teknoloji

Apple Yapay Zeka Trenini Kaçırdı mı?

▶ YouTube’da izle ↗

Oynatınca YouTube’a bağlanılır. YouTube’da aç ↗

Bu yazı, 5 Nisan 2024 tarihinde yayımlanan Bebar Bilim videosunun metninden uyarlanmıştır. Güncel gelişmeler içeren değerlendirmeler özgün yayın tarihinin bağlamındadır.

Siz de fark ettiniz değil mi? Yapay zeka ile ilgili 50’den fazla video hazırlamışımdır herhalde. OpenAI bu videoların baş aktörüydü zaten. Google zaten işin gediklisi. Microsoft ise oportünist, doğru yerde doğru yere yatırım yapan ve bir şekilde bu yarışın içinde olan bir dev. NVidia’yı zaten biliyoruz. Asıl oyuncu… Başka isimlerden, girişimlerden de bahsettik ama bir marka neredeyse hiç bu videoların ufak da olsa bir parçası olamadı. Yani. Normal bir marka olsa anlarsınız ama. Tek başına Türkiye’nin toplam gayri safi milli hasılasının 3 katından da yüksek değere sahip bir devden bahsediyoruz.

Hem de teknoloji dendiğinde akla gelen ilk markalardan biri. Apple’dan bahsediyoruz. Fark ettiniz değil mi? Ortalık “genAI” devrimi ile çalkalanırken kıyıda köşede hiç bu hengameye girmedi bile… Evet. Daha çok bir “donanım” şirketinden bahsediyoruz fakat bu tek başına “yapay zeka” devriminde bu kadar sessiz kalmasını açıklamıyor. Bu sessizliğin iki açıklaması olabilir: ya bu yarışı kaybettiler veya çok geç kaldılar, rüzgarı yakalayamadılar.

Ya da bu kadar sessiz kalmalarının sebebi bir gün… Hatta bir iki ay içerisinde ürünleri ile tüm teknolojiyi kökünden sarsan bu şirket dev bir hamle yaparak yapay zeka devrimine de yepyeni bir soluk getirecek… Hangisi peki? Gelin buna video sonunda birlikte karar verelim. Öncelikle. Apple zaten apple. Biliyoruz. Teknolojiye yön veren marka. Ama bu gücü bir noktada onun dezavantajı haline gelecekti. Pandemiyi hatırlayın.

Okullar, şirketler uzaktan eğitime veya çalışmaya geçerken tüm teknoloji şirketlerinin de ötesinde Apple bir noktada ürün yetiştiremez hale gelmiş, trilyon dolarlarla ölçülecek bir hacme ulaşmıştı. Bu iyi haber gibi düşünebiliriz, fakat işte Apple’ın başı bununla kalabalıkken bir trenin geldiğini göremeyecekti. Dev bir tren. Üretken yapay zeka treni… Bu treni gören, çok önceden tahmin eden şirketler valizlerini hazırlamışlardı bile ve en önden, birinci sınıf koltukları kaptılar… Apple bir anlamda evet… Kafasını kaldırdığında bu birinci sınıf koltuklarda yer kalmamıştı.

Treni tamamen kaçırdı mı peki? Hem evet hem de tabi ki hayır. Evet. Çünkü bu tip devrimlerde öncü değilseniz büyük bir şansı kaçırmış oluyorsunuz. Hayır, çünkü “disruptive” denen ve yıkıcı bir yenilik ile kendinizi gösterirseniz o birinci sınıftan size de mutlaka yer ayırırlar. Ve hatta lokomotif bile olabilirsiniz. Apple da bu konuda bayağı tecrübeli. Ama yüzden Apple’ın işi zor. Bunu kabul edelim. Ne yaparsa yapsın öyle bir gecede NVidia’nın potansiyeline ulaşması da hiç kolay değil. Büyük, çok büyük bir şeyler saklıyor olsa iyi olur.

Ama tabi trenin kalkış uyarısını duyan Apple da toparlandı. Bu konunun önemini fark etti ve kimilerine göre kapalı kapılar ardında kaybettiği momentumu telafi edecek bazı numaralar icat etmekle meşguldü bir süredir. Evet. Apple piyasaya geri dönüyor gibi görünüyor. Ama nasıl dönüyor? Bildiklerimiz şunlar… Öncelikle. Dışarıdan görünmese de elbette Apple bu konuda hiçbir şey yapmıyor değil.

Hatta 4 yıl önce doğrudan CEO Tim Cook’a rapor veren bir ekip kurulmuştu. Bu ekibin başında da Yapay Zeka Şefi John Giannandrea bulunuyor. Bu ekibin temel görevi ise ChatGPT ve benzeri modellere rakip bir büyük dil modeli inşa etmek. Ama bu konuda Apple birazdan bahsedeceğimiz nedenlerle biraz da oyunu kuralına göre oynamak istediği için yavaş ilerliyor.

Söylentilere göre bu çalışma ilk meyvesini de vermiş bu arada. Uzmanlar “Apple GPT” adını verse de son sızıntılara göre şirketin “Ajax” adını verdiği bu yeni model oldukça da başarılı. 200 milyarın üzerinde parametre ile eğitilen bu model GPT4’ü henüz yakalayamasa da sağlam bir başlangıç sağlayabilir. Ama sorun şu ki bu tip modellerin en çok ihtiyacı olan şey “kullanıcı geribildirimi” konusunda Apple’ın eli kolu biraz bağlı. Dışarıya henüz açamıyor bu modeli ve görünüşe göre çalışanlarının sadece küçük bir kısmı bu modeli özel izinle kullanabiliyor. Bu özel izne sahip olanlar da bu modeli kullanarak sadece yeni ürünler için prototipler oluşturabiliyorlar. Asla gerçekte kullanılacak ürün tasarımında kullanamıyorlar. O nedenle Apple’ın Ajax’ı son kullanıcıya nasıl sunacağı, doğrudan bir model olarak mı yoksa ürünlerine entegre bir özellik olarak mı sunup sunmayacağını henüz bilmiyoruz. Fakat şunu biliyoruz: özellikle bu modelle birlikte Siri’yi geliştirmeye çalışıyorlar. Aynı zamanda yine farklı modelelrde gördüğümüz video veya görsel oluşturan, metinleri anlayıp cevap verebilen yazılımlar görebiliriz.

Bunun için de Apple’ın günlük milyonlarca dolar bütçe yaktığı da söylentiler arasında. Sadece 2024 yılında Yapay Zeka sunucuları için 4 milyar dolardan fazla bütçe ayırdığı da biliniyor. Bunun yanında yine ASK adını verdikleri ChatGPT benzeri bir soru cevap aracını müşteri hizmetleri için test etmeye başladığı da biliniyor ekibin. Ancak apple ürünlerinde yapay zeka ile güçlendirilebilecek, herkesin de beklediğini düşündüğüm Siri çözümü asıl odak noktası olacak gibi görünüyor.

Fakat geçtiğimiz yıl şirketin çalışanları ile yaptığı bir toplantıda bu konunun uzun uzadıya tartışıldığı ve bunun öyle Siri’yi yapay zekaya bağlayalım bitsin şeklinde olmayacağı görülüyor. Zira Siri nispeten eski bir teknoloji ve ilk etapta inşa edildiği altyapı nedeniyle bu entegrasyonun beklenenden çok uzun sürebileceği, kimi zaman tek bir güncellemenin bile birkaç ay sürebileceği anlaşılıyor. Burada Tabi bir de yine şirketin kültürü de ayrı bir problem. Aslında Apple her zaman Alexa, Google Assistant gibi rakipleri karşısında gizlilik konusuna çok daha önem veren bir marka olmuştur. Bu özen de haliyle rakipler bazı etik duvarları yıka yıka ilerlerken böyle bir ortamda dezavantaja dönüşebiliyor. Yine şirket kültürü ile alakalı olarak şu da oldukça konuşulan bir konu: Apple merkez veya bağlı ofislerinin hiçbirisinde, hiçbir çalışanın ChatGPT ve benzeri yapay zeka modellerini kullanmasına asla izin verilmiyor. Bu modellerin şirketin gizli bilgilerine ulaşabilme riski burada belirleyici elbette.

Ama Siri ile ilgili planlarını gerçekleştirirlerse bugün kullanılan Siri’den daha kompleks bir asistan bekleyecek bizi. Tek bir soru cevap şeklinde ilerleyen tek yönlü bir asistandan ziyade farklı farklı görevler verebileceğiniz, çoklu işlemleri bağlantılı olarak organize edecek ve size daha kapsamlı asistanlık yapabilecek bir şeye dönüşebilir Siri.

Bununla birlikte Siri ile ilgili olarak asıl devrimsel olacak olan şey Siri’nin sizin verilerinizden ve sizinle olan iletişiminden öğrenerek sizi daha iyi tanıması ve daha önceki sohbetlerinizi, planlarınızı, sorunları vs. hatırlayarak çok daha derin bir ilişki kurmanıza olanak sağlaması olacak. Bunun açacağı kapıları ise kestirmek zor. Bir Her filmi senaryosuna kadar gidebilir bu sanki. Yine uygulama tarafında beklenen diğer değişimleri kısa kısa şu şekilde özetleyebiliriz:

Apple Music yapay zeka desteği ile size, duygu durumunuza vs. daha uygun oynatma listeleri oluşturacak. XCode tarafında AI desteği ile geliştiriciler programlama yaparken yapay zeka desteğini kullanabilecek. Pages veya Keynote uygulamalarında yine AI desteği ile içerik üretimi ve sunum oluşturma desteklenecek. AppleCare tarafında ise yine müşteriler yapay zeka desteği ile daha odaklı yardım alabilecekler. Tüm bunların gerçekleşmesinin ise 2025’ten önce olmayacağını söyleyenler var.

Bunun sebebi ise yine, yeniden Apple’ın yine diğer rakiplerine göre daha güvenli, sağlam, açık vermeyen adımlar atmak istemesi. Daha önce OpenAI ile ilgili videolarda bu veri toplama konusundaki sorunları konuşmuştuk hatırlarsınız. Hatta NYTimes’ın OpenAI’a bu konuda açtığı bir dava da var. İzinsiz kullanım konusu. Büyük problem. Apple bu konuda güvende olmak için çeşitli gazete ve dergilere içeriklerini kullanabilmek için 50 milyon doların üzerinde teklif yaptığı söyleniyor. Sadece veri kullanımı için harcanan paralara bakın. Veri yeni para birimi derken bundan bahsediyorduk. Ve bu paraların çok daha uçuk yerlere gideceğini net bir şekilde söyleyebiliriz.

Ama işte Apple açısından bu yine bu kadar vahşi bir ortamda “yavaşlatıcı” bir etki yaratıyor. Burada Apple’ı eleştirdiğim anlamı çıkmasın sakın. Tam olarak yapılması gerekeni yapıyor. Tebrik ediyorum hatta. Ama durum bu. Bir tür orman kanunları işliyor bu piyasada şu anda. Kısa sürede bu konuda yönetmeliklerin çıkarılması çok önemli. Ki 2023’te Tim Cook da bu konuda “Yapay zekanın devrimsel potansiyelinin farkındayız. Fakat önce çözmemiz gereken bazı konular var. Yapay zekanın nasıl, hangi amaçlarla kullanılacağı konusunda çok dikkatli ve düşünceli adımlar atmalıyız” demişti.

Yani Apple’ın işi zor görünüyor tüm bunları göz önüne aldığımızda. Şirket bu konularda çok dikkatli davranırken rakipler durmuyor malum. OpenAI GPT-5’i piyasaya sürdüğünde veya Yapay Genel Zekaya ulaştıracak daha önce de bir videoda konuştuğumuz çılgın projesi Q* ile geliştirilmiş yeni altyapısını duyurduğunda gerçekten tren tamamen kaçabilir de… Fakat yine de burada çok önemli bir notu düşmek gerekiyor. Apple’ın korkunç donanım gücü… Apple M çipleri ile birlikte her anlamda kendi donanım imparatorluğunu kurmuş bir şirket ve yine uzmanlara göre doğru yaklaşımla marşa bastığı anda Apple’ı da bu konuda kimse tutamayabilir.

Ki zaten Apple’ın yapay zeka eğitimine uygun çipler geliştirme planları olduğunu da biliyoruz. Yani Apple yine Apple… Ne yapacağı hiç belli olmaz. Ancak tüm bunları ve daha fazlasını ve belki de hiç açık vermedikleri projelerini öğrenmek için 10 Haziran’daki Apple’ın yıllık Geliştiriciler Konferansını beklememiz gerekecek gibi görünüyor. Kimi kaynaklar bu konferansın bayağı sarsıcı olacağını, Apple’ın yeni Iphone’larda ve yeni ürünlerinde, Vision Pro gibi yeni ürünlerinde yapay zeka desteği ile neler yapabileceğini göstereceğini söylüyor. O etkinliği de birlikte takip ederiz mutlaka. Gelişmeler için takipte kalın.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

  1. Özgün Bebar Bilim videosu
  2. İlgili okuma (Wikipedia, İngilizce): Apple Intelligence