Bir iyi bir de kötü haberim var. Önce iyi haber. Robotların evrimi inanılmaz hızlandı. Kötü haber ise. Robotların evrimi inanılmaz hızlandı… Atlas… Ah Atlas. Gözümüzün önünde doğdu 2013 yılında. Evet biraz garip görünüyordu, gözümüzün alışması biraz süre aldı ama zaten yapabildiklerini gördüğümüz an ağzımız açık izlemiştik. Bir yarışma için inşa edilmişti Atlas. Önce kablolara bağlıydı ve uzaktan kumandayla yönetebiliyordunuz. Sonra kablolardan kurtuldu ama çok sakardı. Sürekli düşüyordu. Sonra yürümeye başladı yavaş yavaş. Ve en sonunda da parendeler atan, hoplayıp zıplayan bir şeye dönüştü.
Şu an alışığız bu hareketlere ama 11 yıl öncesinden bahsediyoruz. O zaman bunu gördüğünüzde hissettiklerinizi düşünün. Sonra alıştık tabi. Bu sırada kardeşleri doğdu Atlas’ın, spot, stretch gibi. Ve bugün… Maalesef. Atlas öldü. Evet. Boston Dynamics henüz birkaç gün önce artık o ilk halini andıran atlası artık üretmeyeceğini açıkladı. İyi ki vardın Atlas… Seni hiç unutmayacağız. Derken… O da ne… O yerdeki şey ne? Bir saniye… Bir hareket var sanki… Evet. Evet. Evet! Atlas ölmemiş… Yani. Başka bir şeye dönüşmüş. Peki bu ney? Neden eski Atlas’ı öldürüp bu şeyi inşa ettiler? Robotların evrimi demiştim. Yeni bir aşamadan merhaba…
Şimdi. İşin özeti şu. Başta da bahsettiğimiz gibi 2013 yılında Boston Dynamics’in Savunma Bakanlığının açtığı bir yarışma için ürettiği Atlas robotu 11 yıllık geliştirme sonrasında rafa kaldırıldı. En azından o bildiğimiz ilk haliyle. Hidrolik tabanlı, biraz ilkel görünen o hali geride bırakılarak onun yerine işte bu acayip hareketler yapan yeni şey geldi. Bir dönüşüm bu aslında. Zira bu şey eski atlas’ın hidrolik aksamlarından kurtulmuş tamamen elektrikli bir şey.
Ve ilk etapta insansı görünen bu şey Sam Raimi filmlerinden fırlamış gibi hareketler yaparak izleyenleri biraz rahatsız ediyor. Önce kafası 180 derece dönüyor kameraya sonra gövdesi. Biraz bekliyor ve kameraya ilk bakışını atıyor. Işıkla çevrili garip kafasından dünyaya selam veriyor. İlk bakışta selefine göre temel farklılıklar da o eski ağır gövde yerine gelen gayet şık, atik ve çevik bir gövde ve hidroliklerden de kurtulmanın verdiği özgürlükle saklanan kablolar oluyor. Bir prototip olması nedeniyle bir iki kablo görünüyor ama artık çok daha kompakt bir görünüme sahip. Aslında bakınca robotlardan korkan insanlar için bile eski atlas veya yeni Figure 1 veya Tesla Optimus’tan daha sevimli görünüyor sanki.
Ve yine “Tamamen Yeni Atlas” olarak duyurdukları bu yazıda dikkat çeken şey alışık olmadığımız hareketler. Bu “rahatsız edici ve alışılmışın dışında hareketler” aslında biraz algılarımızı zorluyor. Zira “insansı robot” dediğimizde hepimizin aklında tamamen bize benzer, bizim gibi oturup kalkan, bizim gibi hareket eden bir şey canlanıyor. Fakat Boston Dynamics’in CEO’su Robert Playter burada çok güzel bir analiz yapıyor: Robotları insanlara çok benzetmemize gerek yok. Zaten evrim sonucunda insan bedeni kusursuz bir makineye dönüşmüş değil. İnsan bedeninin sayısız sınırı, eksikleri, yetersizlikleri var. Robotları geliştirirken asıl insan bedeninin yapamadıklarına odaklanmamız gerekiyor diyor… Bizim yapamadıklarımızı yapan robotlar. Asıl amaç da bu değil mi zaten.
Peki bu dönüşümün asıl amacına gelirsek.
Söylediğimiz gibi. Atlas bir projeydi ve hiçbir zaman son kullanıcıya sunulacak, sahada kullanılacak şekilde tasarlanmadı. Ancak bu projede öğrendikleri ile önce Spot ve Stretch gibi şu anda dünya çapında fabrikalarda kullanılan ürünler çıktı. Bu ürünleri şu an satın alıp kullanabiliyorsunuz. Fakat çok daha “yetenekli” ve “çok yönlü” bir robot ihtiyacı artık kaçınılmaz. Zaten Tesla, NVidia, Agility gibi firmalar bu konuda bayağı yol kat ettiler. Fakat çok azı Boston Dynamics kadar bu konuda deneyimli malum. İşte Boston Dynamics de bu pazarın farkında ve tüm bilgi birikimi ve deneyimini bu yeni Atlas ile sergiliyor. Evet. Yeni Atlas doğrudan sahada çalışacak yeni tip işçi olarak tasarlandı. Ve çok geçmeden Boston Dynamics’in bir anlamda sahibi olan Hyundai’nin fabrikalarında testlere başlayacak ve önümüzdeki yıldan itibaren de yavaş yavaş fabrikaların koridorlarını mesken tutmaya başlayacak.
Geliyorlar arkadaşlar… Geliyorlar…
Bahsettiğimiz gibi Boston Dynamics bu konunun gediklilerinden ve dikkat ettiyseniz ortalık bir süredir yeni robotlarla çalkalanırken bu konuda pek sesleri çıkmadı. Kurumsal bakış açıları da bunu özetliyor aslında. Hatta yine CEO Elon Musk’a da bir miktar laf çarptırıyor. Elon Musk Optimus’u duyurduğunda hem işleri yapacak, hem kahvenizi koyacak, hem evinizi temizleyecek bir robot olarak duyurmuştu hatırlarsanız. Playter da bunun şu an için uçuk bir hayal olduğunu ve bu tip “genel amaçlı robotlara” ulaşmak için önce çok temel işlerde uzmanlaşan robotlara ihtiyacımız olduğunu söylüyor. Örneğin şu an evet bazı kutuları kaldırıp taşıyan robotlar var ama kutu gibi olmayan, bir araba parçasını, şekli bozuk veya hassas eşyaları alacak, taşıyacak, belirli yerlere yerleştirecek, bunları iş üzerinde öğrenebilecek robotlara ihtiyacımız olduğunu söylüyor. Ki eski Atlas’ın daha önce bununla ilgili bir demosu da vardı. Burada garip şekilli bir araba parçasını nasıl aldığını, ellerini nasıl kullandığını, nasıl yerleştirdiğini görüyoruz. Önce bu işleri yapsın ki kahve koyması kolay diyor Playter kısaca.
Bunları yapmaya başladığı zaman asıl fabrikalarda verimi göreceğiz diye de ekliyor. Ki eski Atlas’a veda ettikleri ve yeni Atlası duyurdukları videolarda da güzel bir geçiş var. Bundan önce bu tip robotlar düştüğünde, takıldığında filan insan müdahalesi gerekiyordu. Ama yeni Atlas’ın düştüğü yerden nasıl kalktığını görüyorsunuz. Düştüğünüz gibi kalkmayı da bilmeniz gerekiyor bir iş yapıyorsanız haliyle.
Buna ayrıca robotların çalışma alanlarını mümkün olduğunca daratlma, çok daha dar alanlarda daha atik ve yetenekli olma özellikleri üzerine de çalışıyor, Agility’nin Digit robotları da bu tip işlere çok iyi bir örnek aslında. Bir üretim bandına giden, oradan dönüp raftan bir şeyler alan, biten ürünleri yerleştiren, montajını yapan, biten malzemeleri gidip getiren robotlar… Hiç yorulmayan, mesai nedir bilmeyen, acıkmayan, susamayan, sıfır hata ile tüm bu tekrar eden işleri sorunsuz yapabilen robotlar. Ve bunlardan istediğiniz kadar alıp tamamen insansız, gece gündüz durmadan üretim yapan fabrikalar inşa edebilirsiniz…
Geliyorlar demiştim değil mi… Kısacası. Şu an girdiğimiz dönemde göreceklerimiz her şeyi yapabilen müthiş fütüristik robotlar yerinde belirli işleri mükemmel yapabilen çok farklı robotlarla tanışacağız. Ve bu robotların farklı farklı disiplinlerden edindikleri deneyimler işte gelecekte çok daha yetenekli, her işi yapabilen robotların önünü açacak. Bir noktada, ki bunun 10 yıldan daha az olduğunu düşünüyorum, herkesin evinde her işi yapabilen, ev işleri, temizlik, yemek, güvenlik, hatta çocuk bakımına kadar tüm hayatınızı sizin için düzenleyen robotları görmeye başlayacağız gibi görünüyor.
Boston Dynamics ise yeni Atlas’ın yapabildiklerine dair henüz hiçbir şey görmediğimizi, ellerini, vücudunu insan gibi, hatta çoğu durumda insanlardan çok daha etkin şekilde kullanabilen bir teknoloji olduğunu söylüyorlar. Ve önümüzdeki günlerde bunlarla ilgili demoları da paylaşacaklarını söylüyorlar.
Tabi tüm bunlardan bahsederken neyden bahsetmedik? Yapay zekanın bu gelişmelerdeki rolünden. Boston Dynamics bu konuda da tetikte ve farkında. Belirli işlerde uzmanlaşmış robotlardan ziyade çok daha genel amaçlı robotlara giden yolda asıl kilit noktası yapay zeka ve makine öğrenmesi desteği olacak. Bu birleşim de zaten o en derinlerdeki korkuların asıl öznesi değil mi? Hem iyi hem de kötü haber olduğunu söylemiştim.
Ben kötü senaryoları çok düşünmek istemiyorum, biraz olumlu taraftayım bu konuda. Bir şekilde bu teknolojinin tüm insanlığı ileriye taşıyacağını, kaybedilen mesleklerin yerine yenilerinin geçeceğini, düşünüyorum, düşünmek istiyorum. Tabi bunun biraz fazla pozitif olduğunun da farkındayım. Zira en başından beri hep söylediğim şey bu yeni dünyanın sahipleri ve diğerleri şeklinde ayrılacağını da biliyoruz. Bu teknolojileri üretebilecek birikime, insan gücüne, yenilikçi bir bakış açısına sahip ülkeler sahipler, diğerleri ise bu ülkelerin denekleri, daha da kötüsü köleleri olacak.
Siz ne iş yapıyorsanız yapın, hangi konuda uzman olursanız olun bunu sizden daha iyi yapacak bir robot, bir asistan, bir uygulama olacak mutlaka. Ülkenizin güçlü olduğunu düşündüğünüz alanları da yavaş yavaş ele geçirecekler. O noktada başka alternatif üretmemiş, b planı hazırlamamış olanlar var ya… Heh. İşte onlara geçmiş olsun elbette. Bu konuda da gerçekçiyim. Ama hala geç değil. Evet. Bu gelişmeler bir günde olmadı, yüz yıllık bir mevzu var karşımızda. Sayısız fırsatı da omuz silkerek yok saydık. Ama bu sefer başka. Bu sefer kaçıracağımız fırsatın geri dönüşü de olmayabilir. Neyse.
Bu video özelinde Atlas’tan bahsettik fakat ufaktan robotların evrimine de bir kapı açtık. Bu konu ile ilgili kapsamlı bir içerik hazırlığı içerisindeyim. Her zaman yaptığım ve yapmayı sevdiğim gibi ROBOT mevzusunda da taa en başına kadar gidip nereden geldiğimizi, şu an nerede olduğumuzu ve nereye gideceğimizi konuşacağımız videolar da geliyor. Takipte kalın.
